ТДСИ / ДСИЗИ (Ижара) — мүлктү такафул-камсыздандыруу, мүлктү ыктыярдуу камсыздандыруунун (ДСИ) ислам аналогу.
Такафул кантип иштейт
Камсыздандыруучу такафул-фонддун катышуучусу катары чыгат: система ага катышуучунун номерин түзөт, төгүм катышуучулардын өз ара жардам фондуна багытталат. Келишимдин терминологиясы ушул моделди чагылдырат: камсыздандыруу мөөнөтүнүн ордуна «Такафул мезгили», камсыздандыруучунун маалыматтарынын ордуна «Катышуучунун маалыматтары», камсыздандыруу объекттеринин ордуна «Такафул-камсыздандырууга катышуу объекттери».
Ислам финансылык келишими менен байланыш
- Ижара — полис ижара (лизинг) келишиминин алкагында таризделет: келишимге кошумча банк-катышуучу жана ижарачынын маалыматтары киргизилет;
- Мурабаха — полис үстөк баа менен кайра сатуу келишиминин алкагында таризделет;
- ТДСИ — финансылык келишимге байланышпаган өз алдынча мүлк такафул-полиси.
Полиске эмнени киргизүүгө болот
- негизги такафул объекти — кыймылсыз мүлк;
- кыймылдуу мүлк;
- көчмө жабдуулар;
- асыл тукум жаныбарлар.
Бир категорияны да, бир нечесин да белгилөөгө болот; ар бир объект өз наркы жана турган жери менен өзүнчө позиция катары киргизилет.
Төгүм
Ар бир объект боюнча камсыздандыруу суммасы жана тариф көрсөтүлөт, алардан төгүм эсептелет. Жыйынтык сумма катышуучунун өз ара жардам фондуна кошкон такафул-төгүмү болуп саналат. Төгүмгө сатуудан салык (ССС) — 2 % колдонулат.
Ким тариздей алат
Катышуучу жеке жак да, юридикалык жак да болушу мүмкүн. «Ижара» вариантында келишимде ижара келишиминин катышуучусу болгон банк жана ижарачынын маалыматтары көрсөтүлөт.
Кантип тариздөө керек
- Такафул мезгилин жана катышуучунун — жеке же юридикалык жактын маалыматтарын көрсөтүңүз.
- Ислам финансылык келишими менен байланышты тандаңыз: Ижара, Мурабаха же ТДСИ; Ижарада банк-катышуучуну жана ижарачынын маалыматтарын көрсөтүңүз.
- Катышуу объекттеринин категорияларын белгилеп, ар бир объект боюнча маалыматтарды толтуруңуз.
- Объекттер боюнча камсыздандыруу суммасын жана тарифти көрсөтүңүз.
- Электрондук идентификациядан өтүп, документтерге электрондук санариптик кол тамга менен кол коюп, такафул-төгүмдү төлөңүз.
Полис башкы офисте жана ГСОнун каалаган филиалында да таризделет.
Тариздөө үчүн документтер
Катышуучунун паспорту же юридикалык жактын каттоо документтери; мүлккө документтер; ислам финансылык келишими — Ижара, Мурабаха же ТДСИ; «Ижара» вариантында банк-катышуучунун реквизиттери жана ижарачынын маалыматтары.
Камсыздандыруу учуру келгенде эмне кылуу керек
- Мүлктү сактап калуу жана зыянды азайтуу боюнча чараларды көрүңүз.
- Окуянын мүнөзүнө жараша компетенттүү органдарга — өрт өчүрүү, авариялык кызматка же ички иштер органдарына билдириңиз.
- ГСОго кабарлаңыз — call-борбордун 0 553 54 54 00 жана 0 707 54 54 00 телефондору боюнча же сайттагы форма аркылуу.
- Бузулган мүлктү камсыздандыруучунун өкүлү кароого чейин сактаңыз.
Башка такафул-продуктулар
Мүлктү камсыздандыруудан тышкары КАСКО Такафул жана ВЗР Такафул жеткиликтүү.
Укуктук негиз
Такафул-камсыздандыруу «Камсыздандыруу жана камсыздандыруу иши жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына (2025-жылдын 29-апрели, № 89) жана ГСОнун такафул-камсыздандыруу эрежелерине ылайык жүзөгө ашырылат.
Келишимдин (камсыздандыруу полисинин) электрондук үлгүсү
ТДСИ / ДСИЗИ (Ижара) камсыздандыруу полисинин үлгүсү менен шилтеме аркылуу таанышсаңыз болот: PDF жүктөө. Үлгүдө шарттуу маалыматтар көрсөтүлгөн; полистин аныктыгы полистин ылдый жагындагы QR-код же шилтеме аркылуу текшерилет. Үлгү Кыргыз Республикасынын «Камсыздандыруу жана камсыздандыруу иши жөнүндө» Мыйзамынын 21-беренесинин 2-бөлүгүнүн 10-пунктуна ылайык жайгаштырылган.